Lời BBT:
Chuyên mục “Trưởng ơi” kỳ này xin nhường đất lại cho Trưởng Lê Ngọc Bưu, để Trưởng Bưu trao đổi về những thắc mắc mà các em Tráng sinh đã nêu ra kỳ trước trên VT 14.
Những ý kiến trao đổi của Trưởng Bưu là những ý kiến cá nhân của Trưởng. Vì tôn trọng mọi ý kiến cho nên VT.15 xin đăng nguyên vẹn bài viết của Trưởng để cho độc giả tự lượng định. Đây không phải là ý kiến của chuyên mục “Trưởng ơi”.
Trước khi xem bài viết của Trưởng Bưu xin độc giả đọc lại bài viết “Trưởng ơi” trên VT.14 để dễ dàng theo dõi.
BBT VT xin cám ơn Trưởng Lê Ngọc Bưu và mời quý vị cùng đọc.
TÂM TÌNH VỚI “TRƯỞNG ƠI” TRÊN VT.14
Báo khiêm tốn Lê Ngọc Bưu
Những ngày đầu xuân Mậu Tuất năm 2018, Ban biên tập Vững Tiến Miền Trung và các Huynh Trưởng HĐVN Đà Nẵng xuất du tại khu du lịch Lái Thiêu ngày 03/03/2018. Tôi là độc giả và cộng tác viên với Vững Tiến cũng muốn đồng hành chung vui, nhưng vì ở Sài Gòn, cách xa Đà Nẵng ngàn dặm, thấy lòng nao nao nên muốn tâm tình với tác giả bài : “TRƯỞNG ƠI” (Vững Tiến số 14).
Là một Trưởng Ngành Tráng lớn tuổi, xuất thân từ Hướng Đạo Huế với Trưởng Phạm Cảnh Đáng thời Thiếu đoàn La Vang năm 1968. Đã hơn 50 năm qua tình huynh đệ “Đồng môn” La Vang năm xưa vẫn còn đậm đà cùng với các anh Nguyễn Văn Mầu, các Trưởng như LM Lê Sĩ Hiền, LM Trần Văn Quý, LM Vũ Văn Trúc...
Với mối thâm tình đó, báo Khiêm Tốn xin góp ý với tác giả trên mục“ TRƯỞNG ƠI: qua một số thắc mắc :
Kỉ niệm 100 năm Ngành Tráng năm 2017 hay 2018.
Ý nghĩa Rover Moot.
Tác giả bài TRƯỞNG ƠI của Sóc tử tế đã nêu vài thắc mắc về việc kỷ niệm 100 năm Ngành Tráng là năm 1917 hay 1918 và Tráng sinh lớn tuổi.
Tôi xin góp ý :
Trại Họp Bạn Rover Moot năm 2017 :
Kỷ niệm 100 năm Ngành Tráng với số Tráng sinh 509 người trong 4 tiểu trại mà đa số là Tráng sinh trên 30 tuổi. Đây là điều hơi lạ lạ khác với các Trại Họp Bạn Ngành Tráng trước năm 1975.
Hiện tượng này làm cho các Trưởng hơi LO, chúng ta nên mừng vì “máu HĐ” vẫn còn lưu lại trong các thế hệ Tráng sinh Việt Nam. Trước năm 1975 các Tráng sinh lớn tuổi hiện nay là thế hệ các Tráng sinh thời đó chỉ 18,20 tuổi, là những Thuần Tráng. Nay đã 43 năm sau biến cố 1975 các Tráng sinh năm xưa chưa có cơ hội dự Trại Họp Bạn Ngành Tráng. Vì vậy năm 2017 các Tráng sinh thế hệ 1975 vẫn dự trại Rover Moot với tư cách là “Thuần Tráng” năm xưa, các Tráng sinh thế hệ 1975 là tài nguyên Ngành Tráng, chúng ta nên trân trọng.
Tuy nhiên điều đáng buồn :
+ Phải chăng Ngành Tráng hiện nay đang “lão hóa” trong các Trại Họp Bạn, mà cụ thể là 509 Trại sinh Rover Moot năm 2017 Tráng sinh lớn tuổi đã chiếm 70%, có thể các Tráng sinh trẻ ngày nay bận học hành, bận công tác và nhiều lý do khác không dự trại được.
“Ôi! Tre già măng chưa kịp mọc”.
Kỷ niệm 100 năm Ngành Tráng là 2017 hay 2018 :
Toán sinh hoạt Ngành Tráng đã chọn năm 2017.
Trên Vững Tiến số 14 trang 115 anh Sóc Tử Tế có thắc mắc :
“Tại sao Toán sinh hoạt Ngành Tráng tổ chức 100 năm Ngành Tráng vào năm 2017. ?
Với tư cách là Tráng Trưởng “già” của thế hệ trước 1975 xin góp ý :
Toán sinh hoạt Ngành Tráng trong BĐH/HĐVN từ năm 2006 gồm các Huynh Trưởng kỳ cựu của Ngành Tráng, chắc hẳn đã nắm vững sử liệu HĐTG mới đưa ra quyết định tổ chức năm 2017.
Trưởng Toán sinh hoạt Ngành Tráng có yêu cầu tôi – Lê Ngọc Bưu, phụ trách Tu Thư BĐH/HĐVN (2006 – 2017) viết lịch sử Ngành Tráng. Tôi vâng lời có viết :
TRÁNG SINH VN kỷ niệm 100 NĂM NGÀNH TRÁNG. Qua các tư liệu của Trưởng Trần Văn Khắc, Hoàng Đạo Thúy, Cung Giũ Nguyên, Nghiêm Văn Thạch, Mai Liệu, Tôn Thất Đông đều xác nhận năm 1918 thành lập Ngành Tráng.
Tôi đã in 30 tập gồm 74 trang mỗi tập, tặng cho Toán Sinh hoạt Ngành Tráng.
Trở lại vấn đề tại sao Toán sinh hoạt chọn NĂM 2017 KỶ NIỆM 100 NĂM NGÀNH TRÁNG. Với sự hiểu biết khiêm tốn, tôi đã tìm tư liệu qua
Báo Bạch Mã (179 số).
Báo Tráng Sĩ (do Trưởng Hoàng Đạo Thúy)
Ngành Tráng của Trưởng Cung Giũ Nguyên.
Sổ tay Trưởng Hướng Đạo Trưởng Tôn Thất Hy
THUỞ BAN ĐẦU THÀNH LẬP NGÀNH TRÁNG :
Nước Anh thời Đệ I Thế Chiến :
Cuộc Chiến Tranh Thế Giới lần I, khởi đầu ngày 28/07/1914 và kết thúc tháng 11/1918, có 30 nước tham chiến kéo dài suốt 1560 ngày đêm. Sự tổn thất nhân mạng quá lớn. Thanh thiếu niên Anh Quốc bị cuốn hút vào cuộc chiến tranh tàn bạo đó. Lẽ dĩ nhiên đời sống vật chất và tinh thần của hàng triệu nhân dân và tầng lớp thanh thiếu niên cũng sa sút rất trầm trọng.
Thời Đệ I Thế Chiến (1914 – 1918) Thế Giới có 3 sự kiện lớn làm thay đổi Thế Giới.
Tháng 02/1017 chế độ Sa Hoàng ở Nga bị lật đổ và Lê Nin thiết lập chế độ Cộng Sản Chủ Nghĩa sau Cách Mạng Tháng Mười Nga.
Ngày 13/05/1917 tại Fatima nước Bồ Đào Nha, Đức Bà Maria hiện ra với 3 trẻ chăn cừu với lời kêu gọi “Hãy cải thiện đời sống” như sự cảnh tỉnh nhân loại trở về với niềm tin Thượng Đế.
Năm 1917 cụ Baden Powell thành lập Ngành mới cho HĐS lớn tuổi sau 10 năm thử nghiệm từ trại Browsea năm 1907. Có thể xem năm 1917 là thời điểm khởi đầu thành lập Ngành Tráng.
Trại thử nghiệm Browsea năm 1907 :
Ngày 31/07/1907 cụ BP qui tụ 20 trẻ em là con cháu các vị chỉ huy quân đội vượt biển tới đảo . Các em được chia thành 4 đội : Đội Sói, Đội Cun Cút, Đội Bò Rừng, Đội Quạ, để cắm trại đến ngày 9/8/1907. Các em tự cắm trại, quan sát, nghề rừng, cấp cứu, thám du, bơi thuyền..... Trại Browsea đã thành công với phương pháp hàng đội mà BP đã nêu lên là trẻ em một khi tin vào danh dự trẻ, chúng sẽ làm việc rất hoàn hảo.
BP thành lập ngành HĐS lớn tuổi năm 1917 :
Sau trại thử nghiệm thành công, BP viết sách SCOUTING FOR BOYS và thành lập Hướng Đạo tại Anh Quốc. Dần dần phong trào HĐ phát triển khắp Âu Châu và Thế Giới. Sau 10 năm HĐ hoạt động, các trẻ em tuổi Thiếu đã đến tuổi trưởng thành và lần lượt rời đơn vị Đoàn.
Vì muốn giữ các em thiếu sinh lớn tuồi ở lại với phong trào, BP đưa vấn đề này ra thảo luận trước Hội Nghị các ủy viên cấp Đạo và Trung ương. Thống nhất ý kiến, cụ BP thành lập một ngành mới cho HĐS lớn tuổi gọi là SENIOR SCOUTS. Tuổi thanh niên trong thời kỳ chiến tranh nên chưa thuận tiện cho chương trình sinh hoạt lứa tuổi này. Vì một số em “ lớn tuổi” đang làm nghĩa vụ quân sự.
Sau Thế Chiến Thứ I chấm dứt (1914 - 1918) cụ BP ủy thác cho Đại Tá Ulick de Burgh từ chiến trận trở về, bộ chỉ huy nghiên cứu và thẩm định lại chương trình huấn luyện lớp HĐS lớn tuổi. Chương trình thử nghiệm từ năm 1920 1921 thấy có kết quả và đi đúng hướng phong trào HĐ nên B P viết ROVERING TO SUCCES (đường Thành Công) và xuất bản ngày 14/06/1922 thời điểm này Ngành Tráng được chính thức thành lập với phương châm : “Đoàn thể huynh đệ của cuộc sống ngoài trời và GIÚP ÍCH.
Kỷ niệm 100 năm Ngành Tráng vẫn ghi nhận thời điểm NĂM 1917 thành lập, Hướng Đạo Sinh lớn tuổi là tiền thân NGÀNH TRÁNG.
Ngành Tráng chính thức thành lập ở nước Anh năm 1922. Các nước Âu Châu như : Pháp, Bỉ, Đức, Hà Lan, Hòa Lan, Đan Mạch....đến năm 1924, 1925 mới có Ngành Tráng.
Lúc khởi thủy Ngành Tráng gọi là NGÀNH ĐƯỜNG qua nghi thức phong nhậm Tráng Sinh (Investiture). Hướng Đạo Anh Quốc, Pháp, Bỉ lấy biểu tượng CON ĐƯỜNG (Route) trong lễ LÊN ĐƯỜNG (Depart) và Tráng Sinh Lên Đường gọi là Lộ Sĩ (Routier). Ngành Tráng tại nước Hoa Kỳ có từ năm 1928 theo khuôn mẫu Rover crew của HĐ Anh Quốc để tiếp đón giới trẻ từ 18 đến 25 tuổi. Từ năm 1936 Ngành Tráng phát triển mạnh khắp Hoa Kỳ với số Tráng Sinh gần 1 triệu 300 ngàn. Đến năm 1939 số Tráng Sinh có trên 2.3 triệu. Qua cuộc Đệ Nhị thế chiến (1939 - 1945) số Tráng Sinh giảm sút nhiều.
Năm 1946, hòa bình trở lại, ngành thám hiểm (Exploring) ra đời rất hấp dẫn, đó là TUỔI NGÀNH KHA. Số Tráng Sinh giảm sút.
Tại Á Châu, các quốc gia như : Nhật Bản, Malaysia, Hồng Kông, Ấn Độ, Indonesia, Pakistan, Bangladesk, Venezuela...đều có Ngành Tráng. Việt Nam đến năm 1935 Trưởng Võ Thanh Minh lập ra Tráng Đoàn Bạch Mã ở Kinh Đô Huế.
TRẠI HỌP BẠN NGÀNH QUỐC TẾ
TỪ NĂM : 1931 - 2017 :
Trại Họp Bạn Hướng Đạo Thế Giới thường có 3 hình thức tiểu trại.
Tiểu trại Jamboree : Họp bạn Thiếu Sinh
Danh từ JAMBOREE là cuộc Họp Bạn HĐ. Năm 1920 Ban tổ chức Trại Họp Bạn định nghĩa danh từ Jamboree :
“Họp bạn được hiểu là cuộc triển lãm các công tác Hướng Đạo nhằm trình diễn các sinh hoạt, có cả trưng bày, tụ họp và thi đua trong nhà cũng như ngoài trời”.
Trại HBTG đầu tiên tại Luân Đôn Anh Quốc từ 30/07 đến 07/08/1920 có 8000 HĐS và 34 Quốc gia tham dự. BP được tôn vinh THỦ LÃNH HƯỚNG ĐẠO THẾ GIỚI.
Tiểu trại Rover Moot : Họp bạn Tráng Sinh
Danh từ MOOT do Baden Powell chọn để chỉ về các buổi gặp gỡ Tráng Sinh. Ý nghĩa danh từ này khác nhau do phương thức tổ chức.
Tại Anh Quốc, những buổi họp làng của dân Anglo - Saxon gọi là MOOT. Moot cũng có nghĩa là xử án, bàn soạn hay tranh luận, hội luận, nêu lên một vấn đề gì bàn thảo....
Moot cũng là một danh từ rất thông dụng để gọi bất cứ cuộc tập họp lớn hay nhỏ nào của HĐ cùng trang lứa, các Tráng Sinh thường hay chuyện trò và tổ chức nhiều sinh hoạt.
Moot còn có ý nghĩa là cơ hội cổ xúy hòa bình thế giới. Các tráng sinh gặp gỡ nhau để phác họa và thảo luận những kế hoạch hay các vấn đề liên quan đến sự nghiệp và cuộc sống của mình.
Moot còn có ý nghĩa của tráng sinh họp mặt với nhiều sinh hoạt khác như thể thao, leo núi, trượt nước, thám du, tham quan, phục vụ cộng đồng, cải thiện môi trường, phiêu lưu, mạo hiểm, trình diễn văn nghệ, văn hóa truyền thống dân tộc và nhiều chương trình khác.
Trại họp bạn tráng sinh gọi là World Rover Moot. Về sau đổi lại World Moot và hiện nay gọi là World Scout Moot.
Tiểu trại Indala :
Họp bạn huynh trưởng, gồm các trưởng có đơn vị các trưởng lớn tuổi không có đơn vị.
Trại họp bạn tráng sinh rất đa dạng, được tổ chức tại nhiều quốc gia trên thế giới cách nhau 4 năm một lần do Văn phòng Hướng Đạo Thế Giới (WOSM) phụ trách tổ chức.
Từ năm 1931 đến năm 2017 có 15 lần tổ chức trại họp bạn tráng sinh thế giới
Lần 1 : Năm 1931 trại World Rover Moot lần đầu tiên tổ chức tại Switzeland có 3000 trại sinh và 20 quốc gia tham dự.
Lần 2 : Năm 1933 tại Sweden có 3000 tráng sinh, 26 quốc gia tham dự.
Lần 3 : Năm 1939 tại Scotland có 3500 tráng sinh và 42 quốc gia.
......
Lần 7 : Năm 1961 tại Australia có 599 tráng sinh và 15 quốc gia dự.
Sau lần thứ 7 trại họp bạn tráng sinh tạm đình chỉ và chuyển thành world Moot year để tráng sinh khắp nơi có thể gặp nhau tại nhiều địa điểm và thời gian thuận tiện hơn.
(Ghi chú : Trại họp bạn Tráng sinh HĐVN năm 2017 được tổ chức theo hình thức này để thích nghi với hoàn cảnh).
(Lịch sử Ngành Tráng trong SỔ TAY HƯỚNG ĐẠO Trưởng Tôn Thất Hy trang 320 - 334).
Sinh hoạt Ngành Tráng rực sáng sau kỳ Trại Họp Bạn năm 2012 tại Bidoup - Núi Bà Đà Lạt, và đến hôm nay có thể HĐVN đang vượt qua thời THẦM LẶNG với các Trại họp bạn kỷ niệm 100 Hướng Đạo Thế Giới năm 2007, trại Họp Bạn HĐVN năm 2010 tại Bình Dương và “thừa thắng” vươn lên các Trại Họp Bạn 85 năm HĐVN tại Đồng Nai, Vũng Tàu, Suối Lương, Đà Nẵng....
Một trăm năm đang qua.
Năm 2017 Tráng Sinh VN kỷ niệm 100 năm Ngành Tráng Thế Giới và 84 năm Ngành Tráng Việt Nam.
Báo Khiêm Tốn Lê Ngọc Bưu
(Tráng trưởng Tráng Đoàn Thăng Long Đạo Gia Lai 1970)
